ریسونی: کودتا ترکیهی در حال توسعه را هدف قرار داد
احمد ریسونی نایب رئیس اتحادیهی جهانی علمای مسلمان تأکید کرد که کودتای نافرجام اخیر در ترکیه، پیشرفت و قدرت سیاسی و اقتصادی این کشور را هدف قرار داد اما بر به دنبال هوشیاری مردم عاملان کودتا بلافاصله شناسایی شدند.
ریسونی در گفتگویی ویژه با خبرگزاری "آناتولی" تصریح کرد که ترکیه همواره تحت تعقیب بود زیرا جهان اسلام را به ویژه به لحاظ اقتصادی رهبری میکرد و احتمال دارد که نیروهای منطقهای و جهانی در این کار دستی داشته باشند. وی در خصوص درسهای این کودتای نافرجام برای دولتهای عربی و ملتهای منطقه افزود: موضع هوشیارانه و آگاهانهی مردم ترکیه بیش از هر چیز بر شعار دوران بهار عربی"ملت میخواهد". تأکید میکند.
ریسونی در ادامه اظهار داشت: شکست کودتا، مردم را از باقیماندهی حکومت نظامیان که روزگاری بر ترکیه سایه افکنده بود رهایی بخشید؛ وی تصریح کرد: رهایی از سلطهی غرب علاوه بر آزادی فرهنگی و فکری به قدرت اقتصادی و ساختار سیاسی مستقلی که برآمده از سعی و تلاش مردمی باشد نیازمند است.
متن گفتگو:
– ترکیه توانست کودتای اخیر را با شکست مواجه کند نظر شما پیرامون این تحولات چیست؟
اولا این پیروزی و رهایی از شر و فتنه را به ملت و رهبران ترکیه تبریک عرض میکنم و بیداری و هوشیاری این ملت را تحسین میگویم. بدون شک این کودتای نافرجام یک خودزنی نظامی بود که همانند هر عملیاتی از نوع خود پیش از هر چیز تیشه بر ریشهی خود زد. کسانی که وارد این بازی شدند خود را به کشتن دادند خواه کسانی که در حین کودتا کشته شدند یا کسانی به چنگ عدالت افتادند. کودتا عملیاتی انتحاری بود تا کشور از لکههای باقیمانده از استبداد و خودکامگی پاک شود. شکست کودتا ملت ترکیه را از رسوبات بر جای مانده از حکومت نظامیان پالوده کرد. اگر چه ترکیه از 20 سال پیش تاکنون با یک حکومت مدنی و دموکراتیک ناشی از رأی مردم اداره میشود اما رسوبات حکومت نظامیان همچنان در آن به چشم میخورد.
– این دیدگاه چقدر صحت دارد که اتاق عملیات بینالمللی، ترکیه و برخی از کشورهای منطقهی عربی و اسلامی را هدف قرار داده است؟
این دیدگاه متعلق به منصف مرزوقی رئیس جمهور پیشین تونس است؛ کسی که از تجربهی کافی برخوردار است و بیش از من و عامهی مردم بر قضایا اشراف دارد. او میداند چه میگوید و ما هم به عنوان اندیشمند و تحلیلگر این مسایل را به خوبی احساس میکنیم. اما دلیل ملموسی برای اثبات این امر در دست نداریم. وقتی چنین سخنی از زبان رئیس جمهور پیشین یک کشور و سیاستمداری که دهها سال است در عمق مسایل سیاسی قرار دارد بیان میشود میتواند برای ما دلیل باشد. ما بر این باوریم به عنوان مثال کودتایی که در مصر رخ داد کاملا برنامهریزی شده بود و پس از نشستها و هماهنگیهای منطقهای و بینالمللی یک یا دوساله صورت گرفت.
در اصل حکومت ترکیه و نه رجب طیب اردوغان رئیس جمهور این کشور تحت تعقیب بود؛ اصل و پایهی حکومت ترکیه که برآمده از دموکراسی و دارای قدرت چانهزنی سیاسی و اقتصادی است مورد هدف بود و عجیب نیست که دستهایی از اینجا و آنجا و در منطقه و خارج از منطقه از اسرائیل و غرب در این حادثه دخیل باشند و مواضع آنان در لحظات اولیه و شب نخست کودتا دلیلی بر این مدعاست.
– شکست کودتا در ترکیه چه درسهایی برای کشورهای عربی و عموم ملتهای منطقه دارد؟
موضع هوشیارانهی ملت ترکیه شعار دوران بهار عربی "ملت میخواهد". را هر چه بیشتر در ذهن تداعی میکند. این شعار ثابت کرد که ملت هر گاه چیزی را بخواهد میتواند آن را فراهم و تحققش را نزدیک کند. ملتهای عربی و مردم منطقه باید به این شعار اعتماد کنند که هر گاه ملت بخواهد و در راه آرمان خود گامی بردارد، خواست و ارادهی او ارادههای اقلیتهای حاکم را در هم خواهد شکست.
– به نظر شما آیندهی منطقه و به طور مشخص منطقهی خاورمیانه چگونه خواهد بود؟ به ویژه پس از کودتای نافرجامی که به دنبال ترسیم نقشهی جدیدی برای منطقه بود.
به باور من کودتای نافرجام ترکیه تولدی دیگر برای ترکیه بود و از این راه توانست نیروهای شر و گوش به فرمان و توطئهگر را شناسایی کند؛ نیروهایی که در صدد بودند با شمار اندکی از افسران و ژنرالها بر سرنوشت ملت حاکم شوند. شکست کودتا نشان داد که این دوران دست کم در ترکیه پایان یافته است و تا زمانی که اوضاع به همین منوال باشد و زخم ترکیه ترمیم شود این وضعیت پیامی برای ملتهای منطقه خواهد بود که آنان هم میتوانند چنین کنند.
– برآورد شما از تأسیس یک قدرت اقتصادی که بتواند ملتهای عربی و اسلامی را اداره کند و از سلطهی غرب دور سازد چیست؟
من قایل به فاصله گرفتن کلی از غرب نیستم اما میتوان از چنگال غرب رهایی یافت و این یک امر ضروری است. رهایی از سلطهی غرب نیازمند قدرت اقتصادی و ساختار سیاسی مستقل و برآمده از ارادهی ملتهاست؛ زیرا قدرتی که برآمده از ملتها باشد به راحتی نمیتوان بر آن چیره شد. بنابراین باید در راستای آزادی فرهنگی و فکری برای تعامل با غرب بر اساس منافع مشترک گام برداریم.
همهی اینها ممکن است و همانطور که گفتم دولت ترکیه تحت تعقیب بود زیرا این کشور توانسته است جهان اسلام را با نیرومندی رهبری کند به ویژه در سایهی ساختار اقتصادی قوی. ترکیه توانسته است بسیاری از مؤلفههای قدرت را در خود فراهم کند به ویژه در حوزهی اقتصاد که در درجهی نخست حائز اهمیت است. جهان اسلام ثروتها و توانمندیهای فراوانی دارد و سزاوار آن است که در وقت کمی قدرت اقتصادی بزرگی را تشکیل دهد. اما تا زمانی که با یک ارادهی سیاسی و ساختار سیاسی مستحکم اداره نشود و نتواند روابط خود را با ملتهای مسلمان تقویت کند این کار ناممکن است.
